#WiskundePlantyn

Hoe interactieve apps ervoor kunnen zorgen dat introverte, verlegen leerlingen meer betrokken raken in de les

Ongeveer de helft van de bevolking is introvert, dus ook ongeveer de helft van een doorsnee-klas. Nou blijken er diverse typen introversie te zijn, maar in vergelijking met extroverte leerlingen zullen ze in ieder geval stukken minder mondig zijn in de les. Dat betekent dat docenten daar ook rekening mee moeten houden als ze aan "de klas" een vraag stellen.

Er zijn een paar manieren hoe een docent de reactie op een vraag kan regisseren:

* De eerste de beste die het antwoord weet, roept het uit. Iedereen, behalve misschien die leerling zelf, ervaart dit eigenlijk als storend, want alle andere kinderen is de kans ontnomen om na te denken, en dus te leren. Niets is zo zonde als een raadsel waarbij het antwoord direct meegegeven wordt. In dit scenario komt de meest extroverte leerling tot z'n recht. De docent heeft niet geregisseerd.

* De docent stelt een vraag, maar noemt direct een leerling die het antwoord moet geven. Ook dit is eigenlijk zonde, want alle andere leerlingen zetten hun grijze cellen niet aan het werk, terwijl het "slachtoffer" mogelijk in een gênante positie geforceerd wordt. Een extrovert kind kletst zich er misschien nog wel uit. Maar als het kind het antwoord niet weet, krijgt iedereen dat nu te zien, wat een verslechterd zelfbeeld op kan leveren als het kind al moeite heeft met wiskunde, of het nu extrovert is of niet. Gaat het om een introvert kind dan zal het zich hoogstwaarschijnlijk ongemakkelijk voelen omdat alle ogen op hem/haar gericht zijn. Alleen dat al kan ervoor zorgen dat het kind niet tot het formuleren van een antwoord kan komen, of het nou goed is in wiskunde of niet. Kortom, ook dit liever niet doen als docent.

* De hele klas krijgt nadat de vraag is geformuleerd van de docent een bepaalde tijd om na te denken over het antwoord. Vervolgens zijn er variaties als wie z'n vinger opsteekt, kan uitgekozen worden om te antwoorden, of de docent kiest alsnog zelf iemand uit, vinger omhoog of niet. Verder is hier nog een factor hoeveel tijd er gegeven wordt. Is 3 seconden lang genoeg? 10 seconden? Een minuut? Nog langer? Of moeten er minstens 2 vingers omhoog? 5 vingers? De helft van de klas? Nog meer? Ook hier sluipt toch het risico erin dat de extroverte leerlingen meer tot hun recht komen: ze durven makkelijker een antwoord te geven en steken dus sneller hun vinger omhoog. Introverte kinderen zullen niet zo snel hun nek willen uitsteken, dus melden zich niet zo gauw als kandidaat antwoordgever. Bovendien kan tijdsdruk ervoor zorgen dat ze aarzelen of ze het antwoord wel goed genoeg zouden kunnen formuleren, waardoor ze ook kunnen afhaken. Per slot van rekening wil de docent wel een beetje vaart in de les houden, dus het geven van 3 minuten bedenktijd voor een vraag voelt al gauw ongemakkelijk, zeker ook omdat die wachttijd door veel leerlingen niet nuttig gebruikt kan worden: of ze weten het antwoord, maar moeten onnodig wachten, of ze komen toch niet op het antwoord, hoeveel tijd ze ook krijgen. Kortom, ook deze vorm van regisseren heeft z'n beperkingen.

Wat zou een oplossing kunnen zijn?

Sinds de komst van interactieve apps als Kahoot, Socrative en PearDeck die leerlingen op hun smartphones, tablets en laptops kunnen gebruiken in de les, zijn er ook nieuwe manieren mogelijk om met de gehele klas een leerzame interactie te hebben, waarbij extroverte én introverte kinderen tot hun recht kunnen komen.

Neem bijvoorbeeld de situatie dat alle leerlingen ergens voor of tegen moeten stemmen: "Wie denkt dat het antwoord van Jantje juist is?" Wat zullen introverte leerlingen vaker doen? Ze kijken om zich heen om te peilen wat blijkbaar het meest acceptabele antwoord is en volgen dat. Want stel je voor dat je als enige een afwijkend antwoord zou geven., zelfs als dat het juiste is... Als echter de vraag anoniemer via zo'n interactieve app gesteld kan worden, durven ze wel te antwoorden, dus hun hersenen aan het werk te zetten, en dan primair op de inhoud van het vraagstuk en niet op het sociale aspect ervan in de context van het groepsproces in de klas.

Meer weten?

Lees dan dit artikel van PearDeck.

Door: Sander Claassen, docent lerarenopleiding wiskunde bachelor, Hogeschool van Amsterdam

Deel dit artikel

Reageer op dit artikel
(bekijk de commentaren)